دفتر تقریب مذاهب اسلامی
FA
 
آخرین مطالب
گزارش نشست علمی آیت الله دکتر مبلغی
گزارش نشست علمی آیت الله دکتر مبلغی
حجت الاسلام والمسلمین سید ابوالحسن نواب بیان کرد؛
زنده‌ترین دین دنیا اسلام است
دفتر تقریب مذاهب اسلامی برگزار می کند؛
.نشست بسترهای وحدت اهل سنت و شیعه در غرب کشور
نشست علمی تقریب به مناسبت هفته وحدت
طالبان و وحدت اقوام و مذاهب، گمشده افغانستان
نشست علمی تقریب به مناسبت هفته وحدت
طالبان و وحدت اقوام و مذاهب، گمشده افغانستان

تعامل شیعه وسنی دراستان گلستان درگفتگو با ولي‌نژاد

 
تاریخ انتشار: 1389/09/18    

تعامل شیعه وسنی دراستان گلستان درگفتگو با ولي‌نژاد
در گفتگو با حجت الإسلام ولي‌نژاد مديركل اداره تبليغات اسلامي استان گلستان چگونگي زندگي اهل سنت و شيعيان در استان گلستان بررسی شد

اشاره: استان گلستان به مناسبت قرار گرفتن در بخش مرزي شمالي و هم چنين به جهت آنكه تركيبي از شيعه و سني در اين استان در كنار هم زندگي مي كنند، از جمله استان هاي حساس و مهم هم در نگاه كشوري و هم از ديدگاه مجمع جهاني تقريب مذاهب اسلامي است. بر مبناي همين اهميت، خبرنگار تقريب، گفت وگويي را با حجت الاسلام والمسلمين نورالله ولي نژاد، مديركل اداره تبليغات اسلامي استان گلستان ترتيب داده كه طي آن به چگونگي زندگي اهل سنت و شيعيان در اين استان پرداخته است.

اين مصاحبه كه بخشي از آن، انتظارات مردم و علماي استان گلستان را از مجمع تقريب شامل مي شود، به شرح زير است:

-        جناب ولي نژاد لطف كنيد در ابتداي بحث، تصويري كلي از تركيب جمعيتي استان گلستان به لحاظ مذهبي و قوميتي ارائه بفرماييد.

در استان گلستان، به لحاظ مذهبي مي توان سه خط فرضي براي تقسيم بندي تركيب جمعيتي به لحاظ مذهبي در نظر گرفت؛ يك خط شمالي، يك خط مركزي و همچنين خط جنوبي. در بخش شمالي استان ما، جمعيت غالب يعني نزديك به ۹۰درصد جمعيت را برادران و خواهران اهل سنت تشكيل مي دهند. در بخش مركزي، تقريبا جمعيت اهل سنت و شيعيان با هم برابري مي كنند كه البته قدري جمعيت تشيع بيشتر است. در بخش جنوبي هم،  درست عكس خط شمالي، قريب به ۹۰درصد جميعت را شيعيان تشكيل مي دهند.

در مجموع چيزي حدود ۳۴درصد جمعيت استان را اهل سنت تشكيل مي دهند و بقيه تشيع هستند. جمعيت بسيار اندكي هم در استان، از اقليت هاي ديني هستند. اما به لحاظ قوميتي، اقوام مختلفي در استان گلستان حضور دارند؛ از جمله سيستاني ها، ترك ها، كرد، عرب و ساير اقوام. از اين منظر، استان گلستان را گاهي ايران كوچك يا كلكسيون اقوام ايران مي خوانند. تقريبا از همه قوميت هاي كشور در استان ما يافت مي شود؛ برخي قوميت ها هم جمعيت بيشتري را در گلستان به خود اختصاص داده اند.

اما آنچه كه استان ما را متمايز و برجسته مي كند، اين است كه سال هاي طولاني هم مذاهب مختلف و هم اقوام مختلف در كنار هم زندگي خوبي داشته اند. زندگي تشيع و تسنن در كنار هم همواره در استان ما بسيار مسالمت آميز و همگرا بوده است. اهل سنت استان ما، از احناف، و جمعيت غالب اهل سنت ما از تركمن ها هستند.

-        تعداد حوزه هاي علميه اهل سنت و حوزه هاي علميه شيعيان استان گلستان، به چه ترتيب است؟

بيش از ۹۰ حوزه اهل سنت در استان داريم كه برخي فعال  و برخي هم نيمه فعال هستند. در شهرها، بخش ها و حتي روستاهاي استان، حوزه هاي اهل سنت فعاليت دارند. چيزي در حدود ۲۰ حوزه تشيع هم در استان داريم كه اينها نيز بخشي فعال و بخشي نيمه فعال هستند. حوزه هاي تشيع در استان سابقه اي بسيار طولاني در حد چند صدساله دارند.

حوزه آخوند نظري در علي آباد كتول از حوزه هاي فعال اهل سنت استان است. حوزه آخوند صلاح الدين در منطقه بين كلاله و مراوه تپه، حوزه علميه گلي داغ، همچنين در گنبد چند حوزه اهل سنت هست مانند حوزه عرفاني و حوزه هاي مشابه. در بندرتركمن، آق قلا، اينچه برون، گاليكش و در همه مناطق استان حوزه هاي علميه اهل سنت حضور دارند.

در ميان حوزه هاي علميه شيعيان استان نيز حوزه علميه امام صادق(ع)، حوزه علميه امام خميني(ره)، حوزه علميه علي آباد، حوزه هاي علميه در گنبد،  آزادشهر، مينودشت و غيره فعال اند. در برخي شهرهاي ديگر هم حوزه هاي نيمه فعال حضور دارند.

-        اين حوزه هاي علميه و هچنين علماي اهل سنت و شيعه منطقه در چه سطحي با هم در ارتباط هستند؟

اول بگويم كه علماي اهل سنت استان و حوزه هاي علميه اهل سنت كه در استان نقش ايفا مي كنند، همچنين چهره هاي تأثيرگذار اهل سنت استان مثل نويسندگان و شاعران عموما نگاه تقريبي دارند و نقش تقريبي ايفا مي كنند. علما و چهره هاي تأثيرگذار تشيع هم همگي نگاه تقريبي دارند. يعني چه در ميان اهل سنت و چه در ميان شيعيان، اگر در ميان بزرگان و چهره هاي تأثيرگذار، كسي نقش غيرتقريبي داشته باشد، عموما مورد انتقاد واقع مي شود. اگر كسي حرفي بزند كه اختلافات را دامن بزند منزوي مي شود. آن كساني مورد تحسين واقع مي شوند كه حرف تقريبي بزنند، كتاب تقريبي بنويسند و ديدگاه تقريبي داشته باشند. تصميم گيرندگان و مؤثران استان همه در تحكيم ارتباط شيعه و سني و ترويج فرهنگ تقريب و ايجاد وحدت و همدلي مصمم هستند.

ارتباط علماي شيعه و سني در استان، يك ارتباط خوب و عاطفي است. در مناسبت ها و عيدقربان، علماي شيعيان عموما به ديدار علماي اهل سنت مي روند. در عيد نوروز و عيد غدير،  علماي اهل سنت به ديدار علماي تشيع مي روند. در مناسبت هاي ديگر نيز در طول سال اين رفت وآمد برقرار است. جلساتي كه در دو مجموعه رقم مي خورد مثل مجالس عزا و عروسي، از همديگر به عنوان مهمان دعوت مي كنند. حتي با هم رفت وآمد خانوادگي هم دارند. ما احساس مي كنيم روابط حسنه اي بين علماي تشيع و تسنن در استان برقرار است؛ اين كاملا از شواهد مشهود است.

-        استان گلستان هم مثل برخي ديگر از استان هاي مرزي ما فراز و نشيب هايي را از ابتداي انقلاب به خود ديده است. درباره آنها قدري صحبت كنيد.

بله. گلستان زماني غائله گنبد را به خود ديده است. درغائله گنبد، كساني به اسم قوم تركمن غائله را به راه انداختند، بعدها مستندات نشان داد كه خيلي از اين افراد كه لباس تركمن پوشيده بودند و خود را تركمن جا مي زنند، در اصل تركمن نبودند بلكه از منافقين بودند كه در اينجا خيمه زده بودند و به نام دفاع از قوم تركمن وارد صحنه شده بودند. البته ترديدي نيست كه بخشي از تركمن ها را هم توانسته بودند فريب بدهند. اين فريب خوردن ناشي از ناآگاهي بود. خوشبختانه آن غائله تجربه بسيار گرانبهايي براي مردم منطقه رقم زد. امروز ديگر از ماجرا در استان خبري نيست. غائله گنبد همان سال ها، براي هميشه و به كلي ريشه كن شد و خوشبختانه چيزي از ردپاي غائله گنبد در استان باقي نمانده است.

-        عمده نگراني ها امروز در بحث مذهبي در استان چيست؟

مهمترين دغدغه شيعه و سني استان، امروز به نظرم بحث نفوذ وهابيت هست كه همه نسبت به آن دغدغه و نگراني دارند.

جريان وهابيت يك جريان كاملا سياسي است و ساخته و پرداخته انگلستان است كه بعد هم مورد حمايت آمريكا واقع شده است. اين جريان نه براي اهل سنت قدم برمي دارد و نه براي شيعه، نه نفع شيعه را مي خواهد و نه نفع سني را؛ تفكر جاهلانه اي بر جريان وهابيت حاكم است و اين را هم شيعه و هم سني به خوبي مي داند.

حتي به جرأت مي گويم كه مجموعه اهل سنت دغدغه و نگراني بيشتري نسبت به فعاليت اين جريان دارد. اهل سنت استان خوشبختانه هر جا ردپايي از وهابيت ببينند بيش از شيعيان مقابله مي كنند چون مي دانند كه جريان وهابيت يك جريان مخربي است كه با فعاليت آن بيش از شيعه، اهل سنت آسيب خواهند ديد. علاوه بر آن، وحدت و همدلي استان نيز صدمه مي بيند.

-        اين نگراني از چه بابت است. آيا شواهدي بر فعاليت هايي از اين دست در استان وجود دارد؟

بله. گاهي جمعيت هايي به عنوان جمعيت تبليغ شكل مي گيرند كه در واقع از استان هاي مرزي غرب كشور به اين سمت مي آيند و ريشه ها و ردپايشان را مي توان در برخي كشورهاي همجوار مثل پاكستان يا برخي كشورهاي غيرهمجوار مثل هندوستان پيدا كرد. گاهي در استان شاهد چنين حضورهايي بوده ايم. روزهاي اول ممكن بود اين جريان شناخته شده نباشد ولي امروز كاملا شناسايي شده و هوشياري به جايي هم در ميان مردم، هم در ميان نيروهاي امنيتي و نظامي و هم در ميان علماي شيعه وسني به وجود آمده است. البته با وجود اين هوشياري، نگراني ها همچنان وجود دارد.

-        در استان گلستان، آيا جمعيت خاصي كه به طور مشخص موضوعات تقريبي را دنبال كند، وجود دارد؟

 مجموعه هاي مختلفي در استان ما در حوزه فعاليت هاي تقريبي كار مي كنند. دفتر نمايندگي ولي فقيه در استان كه نگاه تقريبي دارد و مباحث تقريبي را دنبال مي كند. مركز بزرگ اسلامي شمال كشور كه در امور اهل سنت فعال است، كار تقريبي انجام مي دهد. شوراي سياستگذاري ائمه جمعه در بخش تشيع و تسنن كار تقريبي انجام مي دهد. سازمان تبليغات اسلامي نيز واحدي به نام واحد فرق و مذاهب دارد كه اهداف تقريبي را دنبال مي كند. در مجموعه استانداري واحد فرق و مذاهب وجود دارد كه اينها هم كار تقريبي انجام مي دهند.

اين مجموعه هاي تعريف شده در نظام جمهوري اسلامي، همه در استان ما كار تقريبي دنبال مي كنند.

-        آيا اين مجموعه ها با مجمع جهاني تقريب مذاهب هم ارتباطات تعريف شده اي در حوزه فعاليت هاي تقريبي دارند؟

 شايد نتوان گفت كه ارتباط تعريف شده و اداري دارند؛ ولي همكاري ميان اينها وجود دارد. واحد فرق و مذاهب سازمان تبليغات اسلامي استان ما، زيرمجموعه مجمع تقريب مذاهب نيست و ارتباط كاري تعريف شده اي هم با مجمع ندارد ولي از آنجايي كه مجمع سياست هاي تقريب را دنبال مي كند اين پيوند و همكاري قاعدتا به وجود مي آيد. مراكز ديگري هم كه كارهاي تقريبي را دنبال مي كنند با مجمع خواه ناخواه بايد در ارتباط باشند و همكاري هاي فيمابين وجود دارد.

ما گاهي سالانه دو سه همايش تقريبي در استان برگزار مي كنيم. به خصوص در هفته وحدت، همايش هاي تقريبي خاص داريم. سال گذشته همايش شكوه تقريب را برگزار كرديم كه همايش خيلي خوب و بزرگي بود. در طول سال هم معمولا چندتا همايش تقريبي داريم كه در همه آنها، با مجمع همكاري داريم و از مجمع كمك مي گيريم.

در واقع، مجمع تقريب مذاهب اسلامي در استان گلستان شعبه ندارد ولي از توان همه اين مجموعه ها براي كار استفاده مي كند.

-        به نظرتان، اين تنوع دستگاه هايي كه در حوزه تقريب كار مي كنند، گاهي باعث موازي كاري يا همانندكاري نمي شود؟

 بله همين طور است. گاهي دوباره كاري، گاهي هم اتفاق افتاده كه مجموعه  ها حتي متفاوت از هم كار كرده اند كه آسيب مي زند. وحدت رويه مي تواند به ما كمك كند. مجمع مي تواند محور حركت هاي تقريبي در همه استان ها باشد.

-        انتظارات استان گلستان از مجمع تقريب مذاهب اسلامي چيست؟

 مهمترين انتظار اين است كه سياست هاي كلان را در سه قالب كوتاه مدت، ميان مدت و بلندمدت تدوين كند تا حركت ها بر اساس اين سياستگذاري ها صورت گيرد.

انتظار دوم اين است كه مجمع نوعي وحدت رويه ميان مجموعه هايي كه كار تقريبي مي كنند، ايجاد كند. همواره سلايق متفاوت در عمل لطمه مي زنند. اگر وحدت رويه شكل بگيرد،  حركت همه فعالان تقريب سمت و سوي واحد پيدا مي كند و اين به نفع استان و همه كشور است.

نكته سوم اينكه،  ما از مجمع جهاني تقريب مذاهب اسلامي انتظار داريم از چهره هاي كشوري و بين المللي براي حضور در استان دعوت كرده و پل ارتباطي را برقرار كند. حضور شخصيت هاي جهاني از كشورهاي مختلف دنيا و علماي گرانقدري كه كارهاي تقريبي كرده اند در استان هايي شبيه استان گلستان، و رفت وآمدهايي در اين سطح بسيار مي تواند مؤثر باشد.

انتظار ديگر ما، راه اندازي يك كاروان تقريبي براي استان گلستان است. ما اين را قويا از مجمع مي خواهيم. اگر كاروان هاي تقريبي شيعه و سني، سفرهاي تقريبي به استان هاي مختلف داشته باشند، در آگاهي بخشي بسيار كارگشاست.

ديگر توقع ما، پشتيباني از فعاليت هاي فرهنگي است كه در حوزه تقريب در استان انجام مي شود. اين براي ما خيلي مهم است. احساس مي كنيم كه خيلي از اين مجموعه ها، مي خواهند كار بيشتري انجام دهند و آمادگي فكري برداشتن قدم هاي بزرگتر را دارند، ولي توان اعتباري و امكانات شان كم است.

-        جناب ولي نژاد، به لحاظ شرعي و عقلي، وحدت شيعه و سني چه دلايلي دارد؟

اساسا قرآن، همه ما را به وحدت دعوت كرده است. انماالمؤمنون اخوة، كان الناس امة واحدة، واعتصموا بحبل الله جميعا، همه اين آيات گوياي اين است كه بايد وحدت و همدلي داشته باشيم. پيامبر گرامي اسلام هم در همه راه و رسم و همه سخنان خود منادي وحدت بودند. امت اسلامي بعد از پيامبر نيز در دوران زندگي ائمه اطهار از حضرت علي(ع) تا دوران كوتاهي كه امت حضرت ولي عصر(عج) را در ميان خود به چشم مي ديد، از اين نگاه تقريبي و وحدتي بهره برده  است. در واقع، منابع اسلامي و ديني ما همگي منابع وحدتي و تقريبي هستند.

به لحاظ عقلي هم ابتدا بگويم كه پيامبر و ائمه عقل كل هستند و قرآن هم صادره از عقل مطلق است كه اين نيز خود از منابع غني و دلايل متقن عقلاني است.

آنجا نيز كه پاي عقل متعارف ما به ميان مي آيد؛ باز مي بينيم كه عقل تجربي ما اثبات مي كند جهان اسلام در وحدت مي تواند به سود كلاني برسد حال آنكه هرگز سودي در اختلاف نداشته است.

نكته مهمي كه در اينجا بايد مطرح كنم اين است كه وقتي بنا را بر ستيز بگذاريم، شيعه كه سني نمي شود، سني هم كه شيعه نمي شود. تازه اگر در مواردي هم اين اتفاق افتاده باشد، بسيار انگشت شمار است و براي يك كار انگشت شمار كه نمي شود هزينه كرد. پس از اين جهت نه شيعه بايد به اين قائل باشد كه سني را شيعه كند و نه سني به اين قائل باشد كه شيعه اي را سني كند. اين راه ها خوب نيست و نتيجه خوبي هم براي هيچ يك از دو طرف ندارد.

اگر نگاهي هم به دشمن بيندازيم، سود دشمن در اختلاف ماست و از اين روست كه براي اختلاف افكني بين ما اينقدر هزينه مي كند.

در چنين شرايطي، عقل ايجاب مي كند كه به دنبال وحدت باشيم كه سود ما در آن است نه به دنبال اختلاف كه سود دشمن در آن است.

مستندات زنده اين قضيه هم آن چيزي است كه در دنيا اتفاق مي افتد. فلسطيني ها سني هستند، اسرائيل آنها را مي كشد. لبنان هم در آن بخشي كه با اسرائيل در مقابله است، شيعه است. مي بينيم كه اسرائيل هم شيعه را مي كشد و هم سني را، برايش فرقي ندارد.

در بمباران ها و درگيري ها در عراق، آمريكا هم نجف شيعه نشين را بمباران مي كرد و هم فلوجه را كه اهل سنت هستند. آنچه برايشان خطر مهم است، اساس اسلام است و شيعه و سني در نگاهشان علي السويه هستند.

از طرفي، سطح بالاي مشتركات نيز ما را به وحدت رهنمون مي كنند. وقتي مشتركات را احصا و فهرست مي كنيم، واقعا فهرست اختلافات ما در برابرشان هيچ و بي مقدار است. در محل هاي مورد اختلاف نيز باز اشتراكات مشهودند. مثلا در بحث ائمه اطهار، تمام منابع اهل سنت، بر وجوب و لزوم محبت اهل سنت به فرزندان فاطمه(س) و شخص علي بن ابي طالب(ع) تأكيد دارند. اين وجوب محبت به اهل بيت مورد اتفاق طرفين است و از اين رو، بحث اهل بيت مي تواند به جاي اختلاف محل وصل و اتفاق ما باشد. در ميان خانواده هاي اهل سنت، كم نيستند افرادي كه هم نام ائمه اطهار هستند.

نكته بعدي اين است كه مگر اهل سنت در درون خود اختلاف ندارند، مگر شيعه اختلافات دروني ندارند. پس چرا اينها به تقابل نمي رسد و اين دو مذهب بزرگ شيعه و سني اينقدر اختلافات ميان شان بزرگ شده است؛ در حالي كه همانطور كه گفتم در اين اختلاف نظرات هم وجوه مشتركي داريم كه مي تواند محل وصل شود نه نقطه فصل و جدايي.

شيعه و سني مي توانند در عين عمل به فقه و معتقدات خاص خود، به اعتقادات هم احترام بگذارند و دست برادري يكديگر را بفشارند؛ اين پيامي بود كه در فتواي اخير رهبر معظم به وضوح به گوش رسيد.

از وقتي كه در اختيار ما قرار داديد، سپاسگزاريم.

منبع: خبرگزاری تقریب



نظرات
نام *
پست الکترونیک *
متن *
کد امنیتی *

Captcha
دفتر تقریب مذاهب اسلامی


نشانی: ایران - قم - پردیسان
تلفن: 32802610 25 98+
فکس: 32802627 25 98+
کد پستی: 3749113357
صندوق پستی: 37185 - 178
پست الکترونیکی: info@urd.ac.ir
سامانه پیامکی: 3000135789

دانشکده ها

دانشکده شیعه شناسی
دانشکده ادیان
دانشکده مذاهب
دانشکده فلسفه
دانشکده زن و خانواده
دانشکده عرفان
دانشکده مجازی

خدمات فناوری اطلاعات

سامانه جامع آموزش
سامانه آموزش مجازی
سامانه پذیرش دانشجو
سامانه اتوماسیون اداری
پست الکترونیک
جستجو در کتابخانه
کتابخانه دیجیتال

درباره ما

رسالت و وظیفه‌ی اسلامی فرهیختگان حوزوی و دانشگاهی است که از قبیل آسیب‌ها و خسارت‌ها جلوگیری و با اقدامات سنجیده، علمی و عملی در رفع و یا حداقل مهارکردن این مشکل تلاش کنند. این رسالت خطیر دانشگاه ادیان و مذاهب را برانگیخت تا اقدام به تأسیس دفتر تقریب مذاهب بنماید و در امر پژوهش در باب وحدت اسلامی گام برداشته، در راه اعتلای امت اسلامی و تفاهیم مذهبی مسلمانان انجام وظیفه کند.

طراحی، توسعه و پشتیبانی: کویر سبز