دفتر تقریب مذاهب اسلامی
FA
 
آخرین مطالب
حجت‌الاسلام و المسلمین نواب:
وهابیت با پول عربستان سعودی تقویت می‌شود
دکتر مهراب صادق نیا؛
مسئولیت‌پذیری و تمرین
حجت‌الاسلام و المسلمین سید ابوالحسن نواب:
موجی از همدلی و همکاری را در مناطق سیل‌زده مشاهده کردم
معاون آموزشی و تحصیلات تکمیلی دانشگاه خبر داد
آزمون دانشگاه ادیان و مذاهب در استانها و شهرهای مختلف برگزار می شود
نماینده دانشگاه ادیان و مذاهب در گفتگو با خبرنگاران اعلام کرد:
تسهیلات جدید دانشگاه ادیان و مذاهب برای طلاب خراسان
دبیر مجمع نمایندگان دانشگاه ادیان و مذاهب مطرح کرد:
آغاز پذیرش اختصاصی طلاب در مقاطع ارشد و دکتری

مسئولیت‌پذیری و تمرین

 
تاریخ انتشار: 1398/02/21    

مسئولیت‌پذیری و تمرین

آموزش امرِ اخلاقی در قرآن کریم دست‌کم دو خصلت بنیادین دارد که تعلیم اخلاق در جامعه‌ی ما از آن‌ها به‌دور است: "مسئولیت‌پذیری" و "تمرین".

آموزش امرِ اخلاقی در قرآن کریم دست‌کم دو خصلت بنیادین دارد که تعلیم اخلاق در جامعه‌ی ما از آن‌ها به‌دور است: "مسئولیت‌پذیری" و "تمرین".

قرآن کریم آشکارا می‌گوید رستگاری هر انسان به تلاش خودش بسته است و هر کسی خودش باید مسئولیّت نجات خود را بر عهده بگیرد و برای دست‌یابی به آن بکوشد. برای نمونه: "علیکم انفسکم"، یعنی مراقب خویشتنِ خود باشید. (مائده: ۱۰۵) و نیز:  "لیس للانسان الّا ما سعی"، یعنی: انسان چیزی جز کوشش خود ندارد.( نجم: ۳۹) و نیز "کُلُّ نفس بما کسبت رهینه"، یعنی: هر انسانی در گِرو کاری است که انجام می‌دهد.( مدثر: ۳۸).

از سویی دیگر، قرآن کریم تأکید می‌کند که برای رستگاری باید تمرین کرد و به صِرف دانستن و گفتن و افزایش آگاهی اخلاقی، آدمی رستگاری نمی‌شود: "يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا لِمَ تَقُولُونَ مَا لَا تَفْعَلُونَ، کَبُرَ مقتاً عندَ اللَّهِ أَنْ تَقُولُوا مَا لَا تَفْعَلُونَ" یعنی ای ایمان‌آورندگان، چرا به گفته‌های خود تن نمی‌دهید؟ در نظر خدا ناپسند است که چیزی بگوئید و به آن عمل نکنید."( صف، ۲و ۳).

این در حالی است که آموزش امر اخلاقی در جامعه‌ی ما بیشتر بر دو مؤلفه‌ی "فرافکنی و تحوّل ناگهانی" تکیه دارد.

معلمان اخلاق معمولاً به فراگیران خود یاد می‌دهند که رستگاری هدیه و لطفی است که خدا به پاس ولایت‌مندی به شیعیان می‌دهد و به صورت مطلق می‌گویند: "برات رستگاری در زیارت است و هیئت". و فراموش می‌کنند که امامان علیهم‌السلام به ما آموخته‌اند که شیعه‌بودن به گفتنِ خالی نیست، بلکه باید عمل کرد و ولایت‌مندی را در رفتار نشان داد.

از سوی دیگر، این آموزگاران همواره از کسانی یاد می‌کنند که در یک چرخش ناگهانی از این رو به آن رو شده‌اند و با ساده‌سازی تحوّل اخلاقی و توبه، به مخاطبان خود آموزش می‌دهند که در انتظار فصل اخلاقی‌زیستن باشند و موقعیّت‌های مرزی را دریابند. آنان به شخصیت‌های نام‌آشنایی چون بُشرحافی، فضیل عیاض، ابراهیم ادهم اشاره می‌کنند و آن‌ها را الگوی اخلاق دینی معرفی می‌کنند. غافل از این‌که اصل اولیّه در آموزش اخلاق دینی مراقبت دائمی است و نه دگرگونی آنی. یعنی قاعده این نیست که همه و همواره در موقعیت‌های مرزی قرار گیرند و ایمانشان را جان ببخشند و با یک دگرگونی‌ ناگهانی از این رو به آن رو شوند و در چشم بر هم زدنی رفتار اخلاقی درست را پیشه کنند.

 معتقدم دین و اخلاق را باید زیست، باید تجربه کرد و امیدوار بود که نتیجه این تجربه دست‌یابی به کمال دینی و اخلاقی باشد. تأکید بر عمل دینی و اخلاقی در اسلام(من یعمل مثقال ذرّه خیرا یره) و نیز بر خودپاسبانی (علیکم انفسکم) نشانه‌های روشنی از این هستند که در ادبیات اخلاقی و دینی اسلام آدمی باید همواره از خویشتن مراقبت کرده و به رفتار اخلاقی تن بدهد. نه آن‌که در انتظار روزی باشد که با جرقه‌ای و یا بهانه‌ای به طور ناگهانی به یک مؤمن و یا انسان فضیلت‌مند تبدیل گردد.


برچسب ها : دکتر صادق نیا, عضو هیئت علمی, دانشگاه ادیان و مذاهب, قرآن کریم, مسئولیت پذیری, تمرین

نظرات
نام *
پست الکترونیک *
متن *
کد امنیتی *

Captcha
دفتر تقریب مذاهب اسلامی


نشانی: ایران - قم - پردیسان
تلفن: 32802610 25 98+
فکس: 32802627 25 98+
کد پستی: 3749113357
صندوق پستی: 37185 - 178
پست الکترونیکی: info@urd.ac.ir
سامانه پیامکی: 3000135789

دانشکده ها

دانشکده شیعه شناسی
دانشکده ادیان
دانشکده مذاهب
دانشکده فلسفه
دانشکده زن و خانواده
دانشکده عرفان
دانشکده مجازی

خدمات فناوری اطلاعات

سامانه جامع آموزش
سامانه آموزش مجازی
سامانه پذیرش دانشجو
سامانه اتوماسیون اداری
پست الکترونیک
جستجو در کتابخانه
کتابخانه دیجیتال

درباره ما

رسالت و وظیفه‌ی اسلامی فرهیختگان حوزوی و دانشگاهی است که از قبیل آسیب‌ها و خسارت‌ها جلوگیری و با اقدامات سنجیده، علمی و عملی در رفع و یا حداقل مهارکردن این مشکل تلاش کنند. این رسالت خطیر دانشگاه ادیان و مذاهب را برانگیخت تا اقدام به تأسیس دفتر تقریب مذاهب بنماید و در امر پژوهش در باب وحدت اسلامی گام برداشته، در راه اعتلای امت اسلامی و تفاهیم مذهبی مسلمانان انجام وظیفه کند.

طراحی، توسعه و پشتیبانی: کویر سبز